Algemeen

Peddemorsboerderij gerestaureerd en verduurzaamd

VRIEZENVEEN - Na een maandenlange verbouwing wordt op vrijdag 9 september de Peddemorsboerderij aan het Westeinde in Vriezenveen feestelijk geopend door Arjan Hof, wethouder van de gemeente Twenterand. De volgende dag kan iedereen tijdens Monumentendag komen kijken hoe dit 17e -eeuwse Vriezenveense pand tot bijna in de finesses is gerestaureerd. Een megaklus, die met behulp van vele vrijwilligers naast de professionals is geklaard. De visiecommissie van de Stichting Peddemorsboerderij en Sandra Huntink bouwkundig adviseur van de gemeente Twenterand zijn verantwoordelijk geweest voor de bouwtekeningen en de adviezen. Frits Jonker bestuurslid van de stichting trad op als bouwbegeleider en toezichthouder dat alles in oude stijl gerestaureerd werd. “Het is niet alleen mooi geworden, maar ook verduurzaamd gerestaureerd”, zegt hij tevreden. “We hebben hiermee echt geïnvesteerd in de toekomst."

 

Plannen om de tentoonstellingsboerderij -die eigendom is van de gemeente- te restaureren, waren er al in 2016. Voorzitter Dirk Boswinkel van de Stichting Peddemorsboerderij vertelt over de paar jaar strijd om het pand als cultureel centrum te restaureren, naar de eisen van deze tijd. Ook belangrijk was het om het gebouw voor mensen in een rolstoel goed toegankelijk te maken. “Ruim 30 jaar na de laatste restauratie, mocht de Peddemorsboerderij wel eens een keer weer stevig aangepakt worden”, zegt hij. Er werd gekozen voor een multifunctionele ruimte, met zelfs een externe locatie aan de westkant van de boerderij. Hierin werden onder meer de kaartverkoop, garderobe en toiletruimte gesitueerd. Met adviezen van Het Oversticht (monumentenadvisering aan gemeenten) werd er een ambitieus plan gecreëerd, dat weliswaar sneuvelde. “Het werd te duur en te groot. En uiteindelijk dus afgekeurd door de gemeente”, aldus de voorzitter.

Nieuw ontwerp

Een behoorlijke domper, waar het bestuur overigens niet in bleef hangen. De visiecomissie ging weer aan het werk om een ander plan te gaan ontwikkelen, namelijk de boerderij intern te restaureren en verduurzamen.Samen met bouwkundig adviseur van de gemeente Sandra Huntink, werd er een totaal ander plan ontworpen, waarmee de gemeente wél kon instemmen.Deze hele operatie werd op papier gezet en uitgewerkt door Frits Jonker en Sandra Huntink, samen met de visiecommissie werd de planning gemaakt welke werkzaamheden door de professionals en welke door de vrijwilligers werden uitgevoerd.

Inzet vrijwilligers

Het leek nu allemaal voorspoedig te gaan. Maar toch kreeg het bestuur met remmende situaties te maken, zoals bijvoorbeeld de stagnerende coronaperiode. Ook een tegenvaller was dat het contract van Sandra Huntink in november niet werd verlengd. Allemaal zaken die niet waren voorzien. De nieuwe bouwkundig adviseur Jenny Hofstede kwam in maart van dit jaar in beeld bij de gemeente. Zij kon meteen enthousiast het Peddemorsproject weer opnemen. “Ik heb onder meer altijd met monumenten gewerkt en advies erfgoed. Voor mij dus een prachtige opdracht”. Het bestuur van de Peddemorsboerderij had in deze periode ook niet stil gezeten. De vrijwilligers hadden al heel wat voor- en sloopwerk verricht. In februari 2021 stond namelijk een expositie gepland van natuurfotografen. Maar door de oplaaiende corona moest dit gecanceld worden. Er werd besloten dan maar alvast voorbereidende werkzaamheden aan te pakken. “En dat was heel snel geregeld”, zegt Boswinkel. “We hebben 32 vrijwilligers die hier ontzettende veel werk hebben verricht. Regelmatig waren er zéker 5 mensen aan het werk die deze voorbereiding hebben gedaan. En nog steeds helpen. Echt geweldig”. In maart begon de aannemer met de bouw. De vrijwilligers waren ’s maandags- en dinsdags ’s morgens aanwezig voor hand- en spandiensten. Sandra Huntink regelde een workshop in het Openluchtmuseum in Arnhem voor het leggen van een leemvloer. ‘Met een aantal mensen hebben we dat met plezier gedaan”, zegt Frits Jonker. Een belangrijke workshop, want de originele lemen vloer in de Peddemorsboerderij is daardoor gered en ligt er inmiddels weer netjes in na deze verbouwing. Wel met een moderne ondergrond: vloerverwarming, isolatie, weer een afwerkvloer, etc. Het resultaat is dat de bezoeker merkt dat de oude, traditionele vloer beter begaanbaar is geworden. Maar de voetstappen van mens en dier van weleer zitten ongetwijfeld nog in het leem verwerkt.

Ondanks dat de renovatie van het pand lekker strak in de nieuwe tijd zit, zijn de oude elementen natuurlijk allemaal bewaard en weer gebruikt. Zelfs de toiletruimte ademt nog een klein beetje de ‘gemaksruimte’ uit van weleer. Al is dit nu modern, hygiënisch en van alle gemakken voorzien. Evenals de keuken. De gebruikte materialen ogen als boerenkeuken, maar voor de vrijwilligers is er gelukkig een vaatwasser ingebouwd en is de ruimte om te werken veel groter geworden.

Een pronkdeeltje is ook wel de audioruimte, waar beeld, geluid en belichting wordt geregeld tijdens de optredens en presentaties. Het is de technische ruimte die bediend gaat worden door Bennie Schotman en Anne Grote. Het is de bedoeling de Peddemorsboerderij nog veel meer in te zetten voor allerlei culturele evenementen en hiermee is er een onmisbaar stukje professionaliteit gecreëerd.

De Peddemorsboerderij is niet alleen beeldbepalend in het dorp. Voor een buitenstaander is het een interessante herinnering aan de historie. Zo werd er vroeger gewoond. Voor veel Vriezenveners zelf heeft dit monument nog veel meer betekenis. Er zijn mensen die de laatste bewoners ooit nog hebben gekend. Vriezenveens dichteres Jo Smelt wijdde er ooit in haar bundel“’n Kastònjeboom’ al een mooi gedicht aan en dat begint als volgt:“De oole Peddemorsboerderieje is al èènk’le eeuw’n oold. En ’t is belòngriek dämme op ’t Vjenne dat huus heel goud in eere hoold”. Daar is de laatste maanden hard aan gewerkt.

Ingang nu achterkant

De bezoeker moet nu via de baanderdeuren aan de achterkant het pand bereiken en de voordeur wordt slechts gebruikt als nooduitgang. Er is een fietsenstalling gemaakt aan de oostzijde van de boerderij.

Verhuur

De Peddemorsboerderij is vanaf nu ook te huur voor vergaderingen, bijeenkomsten en verjaardagen. Maximaal aantal personen is 45. Via de de website: www.peddemorsboerderij.nl is er verdere info hierover te verkrijgen.